Dag van de Arbeid
Historische context
De Dag van de Arbeid valt elk jaar op 1 mei en is een van de 10 officiële feestdagen. De dag herdenkt de strijd van de arbeidersbeweging voor betere werkomstandigheden.
De oorsprong van 1 mei als strijddag ligt in de Haymarket-rellen van 1886 in Chicago, waar arbeiders staakten voor een achturendag. Drie jaar later besloot de Tweede Internationale om 1 mei tot internationale actiedag voor arbeidersrechten uit te roepen. De Belgische arbeidersbeweging was een van de eerste ter wereld die de oproep beantwoordde: al op 1 mei 1890 werd in Brussel, Luik en Gent massaal gestaakt. De dag werd in 1948 officieel opgenomen in de lijst van wettelijke feestdagen.
De drie grote vakbonden (ABVV, ACV en ACLVB) organiseren elk jaar optochten en meetings in de grote steden. De 1-meibetoging in Brussel trekt duizenden deelnemers en wordt afgesloten met toespraken van vakbondsleiders en politici. In Luik is de Fête du 1er Mai een vaste traditie met een volkse sfeer. Naast het strijdbare karakter is 1 mei voor veel gezinnen ook het startschot van het barbecueseizoen. Het mooie voorjaarsweer nodigt uit tot uitstappen in de natuur of een gezellige namiddag in de tuin.
Regionale tradities
Brussel
De grote 1-meibetoging trekt elk jaar duizenden deelnemers door het centrum. Vakbondsleiders en politici sluiten de mars af met toespraken op het Albertinaplein.
Luik
De Fête du 1er Mai in Luik is een vaste traditie met een volkse sfeer. In de arbeiderswijken worden straatfeesten georganiseerd met muziek, eten en politieke debatten.
Wallonië
Op 1 mei geven mensen meiklokjes (muguet) cadeau aan geliefden om geluk te wensen voor het komende jaar. De bloemen worden overal verkocht: bij bloemisten, langs de weg en in supermarkten.
Vlaanderen
Naast het strijdbare karakter is 1 mei voor veel Vlaamse gezinnen het startschot van het barbecueseizoen. Het mooie voorjaarsweer nodigt uit tot een gezellige namiddag in de tuin.
Hasselt
De Meiavond in Hasselt wordt al gevierd sinds 1538. Een Meigraaf veroordeelt de winter tot verbranding, een Meikoningin kondigt de lente aan en een meiboom wordt geplant op de Grote Markt. Het hoogtepunt is het grote vreugdevuur waarin de winter symbolisch verbrand wordt.
Genk
De 1-Meifeesten in Genk zijn een van de grootste eendaagse evenementen in Vlaanderen, met ruim 120.000 bezoekers. Het hoogtepunt is de O-parade: een optocht met zo'n 30 nationale en internationale straattheatergroepen, praalwagens en reuzeninstallaties. Daarnaast is er een jaarmarkt met meer dan 200 kramen, een kermis en stil vuurwerk. Het festival is geen vakbondsevenement maar een culturele traditie die teruggaat tot een 19e-eeuwse voorjaarsmarkt.
Oost-België
In de Duitstalige Gemeenschap wordt op de avond van 30 april de Maiennacht gevierd: jonge ongehuwde mannen trekken door de straten om vrouwen te serenaden met het Lied der Maiennacht. Ze versieren huizen met berkentakken en kleurrijk crêpepapier. In Eupen wordt op het Werthplatz een meiboom van zo'n 20 meter opgericht door de plaatselijke Junggesellenverein. Als modern alternatief voor berkentakken worden Maiherzen (hartvormige decoraties met kunstrozen) steeds populairder.